Dzięki nowoczesnym technologiom w medycynie mężczyźni z rakiem prostaty nie muszą dłużej obawiać się, że diagnoza oznacza nieuniknione problemy z oddawaniem moczu czy zaburzeniami erekcji. W wielu przypadkach można tego uniknąć. Coraz częściej stosowane są metody leczenia ogniskowego, takie jak TMA (terapia mikrofalowa), które pozwalają precyzyjnie zniszczyć wyłącznie ognisko nowotworu – bez konieczności usuwania całego gruczołu krokowego. Takie podejście minimalizuje ryzyko powikłań, skraca czas rekonwalescencji i pozwala zachować jakość życia na wysokim poziomie. Nowoczesna medycyna daje dziś realną szansę na skuteczne leczenie raka prostaty przy jednoczesnej ochronie kluczowych funkcji organizmu.

18 000 diagnoz rocznie

Rak prostaty należy do najczęściej rozpoznawanych nowotworów złośliwych u mężczyzn – zarówno w Polsce, jak i na świecie. W naszym kraju każdego roku wykrywa się ponad 18 tysięcy nowych zachorowań, a około 5,5 tysiąca pacjentów umiera z powodu tej choroby. To pokazuje, jak istotnym problemem zdrowotnym pozostaje i jak duże znaczenie ma wczesna diagnostyka raka prostaty.

Ryzyko zachorowania wyraźnie wzrasta wraz z wiekiem. Najwięcej przypadków diagnozuje się u mężczyzn po 50., a szczególnie narażoną grupę stanowią panowie po 60. i 70. roku życia. Wpływ mogą mieć również czynniki genetyczne, styl życia czy obciążenia rodzinne. Podwyższony poziom PSA przekraczający górną granicę normy lub nieprawidłowy wynik badania per rectum stanowią wskazanie do pogłębienia diagnostyki. W takiej sytuacji lekarz zazwyczaj zaleca wykonanie dodatkowych badań, które pozwalają dokładniej ocenić charakter zmian w gruczole krokowym i wykluczyć bądź potwierdzić obecność nowotworu.

Rak prostaty określany jest często mianem podstępnego, bo przez długi czas może rozwijać się bezobjawowo. We wczesnym stadium często nie powoduje dolegliwości, dlatego wielu mężczyzn nie zgłasza się na badania profilaktyczne. Objawy, takie jak trudności w oddawaniu moczu, częstomocz, ból czy obecność krwi w moczu, pojawiają się zwykle dopiero wtedy, gdy choroba jest bardziej zaawansowana i mogą być mylone z problemami z pęcherzem moczowym.

Tradycyjne leczenie raka prostaty – z jakimi konsekwencjami może się wiązać?

Tradycyjne metody leczenia raka prostaty, choć skuteczne onkologicznie, często wiążą się z istotnym wpływem na jakość życia pacjenta. Usunięcie całego gruczołu krokowego lub intensywne leczenie systemowe może prowadzić do zaburzeń erekcji, problemów z trzymaniem moczu czy zmian hormonalnych.

→ Jedną z najczęściej stosowanych, klasycznych metod leczenia jest radykalne usunięcie całej prostaty. To metoda stosowana szczególnie u chorych z nowotworem ograniczonym do prostaty, którzy kwalifikują się do leczenia operacyjnego. Zabieg polega na chirurgicznym wycięciu nie części gruczołu, a całego gruczołu krokowego, często wraz z pęcherzykami nasiennymi, a czasem także z okolicznymi węzłami chłonnymi. Operacja może być przeprowadzona metodą klasyczną (otwartą), laparoskopową lub z użyciem systemów robotycznych.

→ Radioterapia stanowi jedną z kluczowych i skutecznych metod terapii u mężczyzn z miejscowo zaawansowanym rakiem prostaty. Leczenie to zapewnia wysoki odsetek przeżyć bez nawrotu choroby, przy jednoczesnym zachowaniu niskiego poziomu działań niepożądanych.

→ W bardziej zaawansowanych stadiach stosuje się chemioterapię, która znajduje zastosowanie głównie w zaawansowanych stadiach choroby, zwłaszcza wtedy, gdy nowotwór dał już przerzuty. Decyzja o jej wdrożeniu podejmowana jest w sytuacji, gdy potencjalne korzyści z intensywnego leczenia przewyższają ryzyko działań niepożądanych. Mechanizm działania chemioterapii polega na hamowaniu podziałów komórek nowotworowych, a tym samym na spowalnianiu ich wzrostu i rozprzestrzenianiu się. Nie jest to jednak metoda, która całkowicie eliminuje raka prostaty – jej celem jest przede wszystkim ograniczenie progresji choroby oraz zmniejszenie jej agresywności.

TMA dla chorych z rakiem średniego ryzyka – zmiana paradygmatu w leczeniu raka prostaty bez potrzeby radykalnego leczenia

Celowana terapia mikrofalowa jest innowacyjną metodą ogniskowego leczenia raka prostaty, wykorzystującą kontrolowaną energię mikrofalową do selektywnego niszczenia komórek nowotworowych. Procedura polega na wprowadzeniu aplikatora do obszaru objętego zmianą nowotworową, gdzie generowana energia powoduje miejscowe podgrzanie i zniszczenie patologicznej tkanki, czyli ogniska raka prostaty. TMA to metoda pozwalająca precyzyjnie leczyć raka prostaty punktowo.

Kluczowym założeniem tej techniki nie jest usunięcie lub napromienienie całego gruczołu krokowego, lecz precyzyjna ablacja wyłącznie ogniska nowotworu przy jednoczesnym maksymalnym oszczędzeniu zdrowej części prostaty. Takie podejście pozwala ograniczyć ryzyko powikłań, zmniejszyć wpływ leczenia na funkcje układu moczowo-płciowego oraz skrócić czas rekonwalescencji. Dzięki swojej małoinwazyjności TMA stanowi obiecującą alternatywę dla radykalnych metod terapii u wybranych pacjentów.

TMA a funkcje życiowe. Jakie są powikłania po TMA?

Mając na myśli podstawowe funkcje życiowe i komfort codziennego funkcjonowania, warto podkreślić, że zabieg pozwala w dużym stopniu zachować jakość życia. W przeciwieństwie do tradycyjnej operacji chirurgicznej, która może wiązać się z ryzykiem uszkodzenia struktur nerwowych odpowiedzialnych za erekcję oraz kontrolę oddawania moczu, metoda TMA jest znacznie mniej inwazyjna i bardziej precyzyjna.

Dr n. med. Marek Filipek, urolog

TMA jest bardzo precyzyjną metodą dotyczącą ogniskowego zniszczenia tkanki nowotworowej. Planując operację oszczędzamy te struktury anatomiczne, które są odpowiedzialne za trzymanie moczu i funkcje seksualne. Mowa tu o zwieraczu zewnętrznym cewki moczowej, a także o pęczkach nerwowo-naczyniowych, których uszkodzenie prowadzi do problemów z erekcją.

Pacjenci po zabiegu zazwyczaj nie muszą zmagać się z takimi powikłaniami, jak zaburzenia erekcji czy problemy z nietrzymaniem moczu, które bywają istotnym obciążeniem fizycznym i psychicznym po klasycznej operacji. Zachowanie tych funkcji przekłada się nie tylko na sprawność fizyczną, ale również na komfort psychiczny i ogólny komfort życia po leczeniu.

Celowana terapia mikrofalowa w Polsce

Początek grudnia 2025 roku był przełomowy – zarówno dla polskich specjalistów, jak i pacjentów z rakiem prostaty. 9 i 10 grudnia wykonano pierwsze zabiegi z wykorzystaniem energii mikrofalowej. Polska – jako jeden z pierwszych krajów Europy – umożliwił osobom zakwalifikowanym do TMA, komfortowe życie po zabiegu bez dokuczliwych działań niepożądanych.

Celowana terapia mikrofalowa raka prostaty – FAQ

Czy TMA pozwala uniknąć radykalnego leczenia?

O tym, czy pacjent zostanie zakwalifikowany do TMA, decyduje specjalista, a jego decyzja wiąże się z szeregiem specjalistycznych badań. Nie każdy może zostać zakwalifikowany do TMA. Chorzy z bardzo zaawansowanym nowotworem czy wysoką złośliwością nadal będą wymagali leczenia radykalnego.

Kiedy wykonano pierwszy taki zabieg w Polsce?

Ta nowa metoda leczenia nowotworu prostaty wykonywana jest w naszym kraju dopiero od kilku miesięcy. Kiedy wykonano pierwsze w Polsce zabiegi? Zabiegi odbyły się w grudniu 2025 roku.

Jacy specjaliści biorą udział w kwalifikacji pacjenta do TMA?

Decyzję, jakim sposobem leczony będzie pacjent, podejmuje konsylium lekarzy różnych specjalności m.in. urolodzy, onkolodzy, radiolodzy.

Urologia: Czy po TMA konieczne jest dalsze monitorowanie prostaty?

Kontrola pozabiegowa jest konieczna i powinna objąć oznaczenie poziomu PSA po 3 miesiącach, rezonans magnetyczny po pół roku oraz biopsję po roku. Wyniki mają wpływ na plany dotyczące ewentualnego dalszego klasycznego leczenia. Pozwalają również określić, czy leczenie celowane przyniosło założone efekty.

Mikrofalowa terapia celowana nowotworu prostaty. Czy ta nowatorska metoda leczenia gwarantuje szybszy powrót do zdrowia?

Rekonwalescencja przebiega bardzo sprawnie — pacjent może wrócić do domu już w dniu zabiegu, często jeszcze tego samego wieczoru. Nierzadko nie ma potrzeby zakładania cewnika, a oddawanie moczu pozostaje na wysokim poziomie komfortu, bez występowania powikłań.

Dla jakich pacjentów przeznaczone jest TMA?

Jest zarezerwowane dla pewnej grupy osób z nowotworem średniego ryzyka, zlokalizowanym na obszarze do 15 mm – na podstawie obrazu rezonansu magnetycznego.